Boender: 'Meten kan iedereen, interpreteren is het echte vak' |
|
|
|
|
 |
| 164 sec |
Meetapparatuur onder de loep tijdens Midzomeravond Yuverta
Meetapparatuur en boomveiligheid staan centraal tijdens de Midzomeravond van Yuverta in Boxtel op 23 juni. Professionals demonstreren onder meer tomografie, resistograafmetingen en trekproeven op boomstammen, die vervolgens worden opengezaagd om de meetresultaten te controleren. Ook voeren Norminstituut Bomen en Alles over Groenbeheer onafhankelijk van elkaar een boomveiligheidscontrole uit volgens verschillende richtlijnen. De bijeenkomst biedt daarnaast ruimte voor netwerken, een barbecue en levert vier ETT-hercertificeringspunten op.
| Demonstratie van de airspade op de Midzomeravond van vorig jaar, 2025 |
Volgens organisator Yuverta ligt de kracht van het evenement in het toetsen van de meetresultaten: samen met de bezoekers worden de onderzochte stammen opengezaagd om te controleren of de metingen overeenkomen met de werkelijkheid. Voor de demonstratie stelde Boomrooierij Weijtmans meerdere rechtop geplaatste stamstukken beschikbaar. De deskundigen benadrukken dat het om een simulatie gaat. Bert van Eck van Boomtotaalzorg: 'Een stamstuk is geen levende boom; wortels, kroonbelasting en groeireacties ontbreken. Sommige stammen zijn eigenlijk te rot voor bepaalde typen metingen. De resultaten zijn daarom niet één-op-één naar de praktijk te vertalen. Toch is de demonstratie zeer waardevol. Bezoekers zien welke onderzoeksmethoden er zijn, wanneer je ze toepast en hoe je de beelden moet interpreteren.'
Volgens Van Eck kunnen resultaten verschillen door apparatuur en leveranciers. 'De beelden worden op verschillende manieren weergegeven, bijvoorbeeld met blauw-, bruin- en groentinten, of juist met een breder kleurenspectrum. Door de resultaten naast elkaar te leggen, worden die verschillen inzichtelijk. We delen onze bevindingen vooraf met Yuverta, zodat deze tijdens de presentatie besproken kunnen worden.'
 | | Bert van Eck, Boomtotaalzorg |
|
|
Handboek Bomen versus CROW
Het Norminstituut Bomen voert een boomveiligheidscontrole (BVC) uit volgens het Handboek Bomen. Clemi van Deurzen en Bart Leijendeckers van Alles over Groenbeheer beoordelen dezelfde bomen volgens de CROW-richtlijnen. Volgens 'avondvoorzitter' Herman Wevers zijn CROW-richtlijnen wat minder uitgebreid, maar liggen de verschillen minder in de uiteindelijke conclusie. Bij het Norminstituut Bomen heet een BVC overigens een 'Data-inspectie Bomen' (DIB). Verschil met de BVC volgens CROW-richtlijnen is dat die het onderscheid maakt tussen 'afwijkingen' en 'gebreken'. Daardoor ontstaan volgens Willem Zevenbergen van het Norminstituut Bomen soms minder zogeheten attentiebomen waarvoor nader onderzoek noodzakelijk wordt geacht. De DIB neemt ook de onderhoudsmaatregelen mee.
 | | Herman Wevers, Alles over Groenbeheer |
|
|
 | | Willem Zevenbergen, Norminstituut Bomen |
|
|
|
|
'Je mag nooit alleen naar het beeld uit het meetonderzoek kijken en zeggen: ik zie het al, kappen'
| |
|
Eigen kennis voor juiste interpretatie belangrijker dan meetapparatuur
Namens Boomtotaalzorg voerden Maarten Debruyne en Robert Prins in de tweede week van juni diverse metingen uit. Bert van Eck: 'We gebruikten een geluidstomograaf, resistograaf, en voerden de trekproef uit op een - eigenlijk te jonge - Gleditsia in de binnentuin van Yuverta. Ook hielden we een Radix-meting voor worteldetectie (wortelzone, niet voor worteldiepte).' Terra Nostra voerde begin juni ook een trekproef uit en verrichtte daarnaast een elektrische weerstandsmeting op de stamstukken. Luuk Boender van Terra Nostra: 'De betrouwbaarheid van onderzoeksmethoden is hoog als je doet waarvoor de apparatuur bedoeld is, maar houd er rekening mee dat bij afwijkende situaties de resultaten vertekend kunnen raken.' Als voorbeeld noemt Boender een sterk uitgeholde beukenstam. 'In zulke situaties kan geluid zich anders gedragen dan de software verwacht, waardoor de hoeveelheid gezond resthout gunstiger wordt weergegeven dan in werkelijkheid aanwezig is.'
 | | Luuk Boender, Terra Nostra |
|
|
 | | Inzet van de geluidstomograaf, Jacky Swinkels van Terra Nostra meet de stam in |
|
|
 | | Meting met de geluidstomograaf en elektrische weerstandsmeting bij een spechtengat, tussen labels van meetpunt 12-1 |
|
|
Voorafgaand aan het evenement voerde ook idverde Bomendienst de trekproef uit op het binnenterrein van Yuverta en deed het eveneens veldwerk met de geluidstomograaf en resistograaf aan de stammen. Volgens Bart van Tilburg van idverde Bomendienst ontstaat de echte meerwaarde pas wanneer meetgegevens worden gecombineerd met kennis van boomsoorten, aantastingen, standplaats en gebruik van de omgeving. 'Identieke meetbeelden kunnen wel degelijk tot verschillende beheeradviezen kunnen leiden: een boom met aantasting kan in een park vaak behouden blijven met aanvullende maatregelen, terwijl dezelfde boom langs een drukke verkeersweg mogelijk moet worden verwijderd. De omgeving bepaalt mede welk risico acceptabel is. Je moet ook kennis hebben van de aantaster. Sommige schimmels zijn lastig, andere kunnen acuut tot problemen leiden. Dat zie je niet altijd terug in het meetbeeld.' Daarom werken de deskundigen bij idverde met het vierogenprincipe.'
|
|
'Alles wat je in een meetapparaat stopt, krijg je domweg antwoord op; blijf dus altijd scherp op wat eruit komt'
| |
|
Boender voegt toe: 'Omdat we vaker met minimale ingrepen proberen om bomen zo lang mogelijk te behouden, is kennis nog belangrijker geworden. Want dan moet je een realistisch scenario kunnen schetsen voor de komende jaren.'
 | | Bart van Tilburg, idverde Bomendienst |
|
|
 | | Stamschijf die idverde Bomendienst heeft opgevraagd bij de opdrachtgever met de meetresultaten van geluidstomografie ter lering en visualisatie van de geconstateerde aantasting |
|
|
 | | Trekproef door Terra Nostra |
|
|
Proef op de som
Volgens Van Tilburg lopen de kennisniveaus binnen de ETT-groep sterk uiteen. 'Voor sommigen is het de eerste keer dat ze deze technieken in het echt aan het werk zien en vervolgens kunnen controleren wat er daadwerkelijk in het hout zit.' Ook voor ervaren onderzoekers is zo'n controle waardevol. 'Als er na een advies van ons wordt gekapt, vragen we bij de opdrachtgever ter controle een schijf op van de stam of we maken zelf foto's met een schaallat erbij. Maar opdrachtgevers zijn niet verplicht om na een onderzoek terug te koppelen. Daardoor krijg je niet altijd de kans om achteraf te controleren of jouw interpretatie volledig klopte. Bij de Midzomeravond doen we dat dus allemaal wel.'
| Alles over Groenbeheer Zu... | |
| Boomrooierij Weijtmans B.... | |
| |
| LOGIN
met je e-mailadres om te reageren.
|
|
|
| Er zijn nog geen reacties. |
|
