Boomzorg Scholar: Nieuw model laat zien hoe stadsbomen presteren onder klimaatverandering |
|
|
|
|
 |
| 113 sec |
Een nieuw Italiaans rekenmodel maakt het mogelijk om de groei van individuele stadsbomen en hun ecosysteemdiensten door te rekenen onder verschillende klimaatscenario's. De resultaten laten zien dat groei en luchtzuivering afnemen, terwijl het koelend effect van bomen overeind blijft.
Onderzoekers ontwikkelden het model DynaTree om de groei van individuele bomen in de stad te simuleren. Voor een praktijktest is het model toegepast op drie veelvoorkomende soorten in Milaan: Platanus x acerifolia, Populus nigra en Robinia pseudoacacia. Daarbij is gekeken naar verschillende leeftijden en klimaatscenario's tot 2050. Er is gebruik gemaakt van gangbare boomdata zoals stamdiameter en kroonbreedte, zodat het model praktisch toepasbaar blijft voor beheer en planning.
Groei neemt af door waterstress
Uit de simulaties blijkt dat klimaatverandering de groei van bomen remt. Vooral onder een scenario met sterke opwarming neemt de biomassa duidelijk af. De belangrijkste oorzaak is toenemende waterstress. De verschillen tussen soorten zijn zichtbaar. Populier lijkt iets minder gevoelig voor klimaatverandering dan plataan en Robinia. Ook speelt leeftijd een rol: oudere bomen laten sterkere effecten zien dan jonge aanplant.
Grote bomen leveren meeste ecosysteemdiensten
Het model bevestigt wat we allang wisten: dat oudere bomen veel meer bijdragen aan ecosysteemdiensten dan jonge bomen. De toename is niet lineair: een boom van twintig jaar legt aanzienlijk meer CO₂ vast dan een jonge boom van vijf jaar. Onder invloed van klimaatverandering neemt de CO₂-opslag wel af, met verschillen tot circa veertien procent in extreme scenario's. Ook de afvang van fijnstof (PM10) daalt. Dit hangt samen met een kleinere bladmassa en lagere groei.
Koelend effect blijft overeind
Opvallend is dat het koelend effect van bomen niet afneemt. In sommige scenario's blijft dit gelijk of neemt het zelfs licht toe. Dat komt doordat hogere temperaturen zorgen voor meer verdamping via bladeren. Dit compenseert de verminderde groei. Volgens de onderzoekers laat dit zien dat verschillende ecosysteemdiensten anders reageren op klimaatverandering. Alleen kijken naar groei of CO₂-opslag geeft dus geen volledig beeld.
Praktische waarde voor beheer en planning
Het model kan worden gebruikt om keuzes te onderbouwen in soortselectie, aanplant en beheer. Omdat het op boomniveau rekent, sluit het goed aan bij stedelijke situaties waar bomen vaak individueel staan. Voor beheer en planning betekent dit dat DynaTree gebruikt kan worden om scenario's door te rekenen. Omdat het model uitgaat van afzonderlijke bomen, sluit het goed aan bij de praktijk van stedelijke beplanting, waar bomen vaak solitair of in kleine groepen staan. Wel zijn er beperkingen. Zo houdt het model nog geen rekening met boomsterfte en is de waterhuishouding vereenvoudigd. Ook zijn stedelijke klimaateffecten, zoals het hitte-eiland, beperkt meegenomen.
Conclusie
Al met al biedt DynaTree een bruikbaar instrument om het stedelijke bomenbeleid te onderbouwen in een veranderend klimaat. Het kan helpen bij keuzes op verschillende schaalniveaus, van soortselectie op straatniveau tot strategische planning op stadsniveau. In de toekomst willen de onderzoekers de effecten van schaduw, beschutting en ondergrondse concurrentie toevoegen aan DynaTree. De auteurs concluderen dat het model een bruikbaar hulpmiddel is voor stedelijk groenbeheer: onder meer voor soortkeuze, langetermijnplanning en het inschatten van prestaties van bomen onder klimaatverandering.
Boomzorg Scholar
Boomzorg Scholar is een initiatief van vakblad Boomzorg waarbij wetenschappelijke artikelen worden vertaald naar de praktijk. Dit keer op basis van het artikel van Davide Stucchi, Javier Babí Almenar en Renato Casagrandi: An individual, mechanistic and dynamical model to simulate urban tree growth and ecosystem services supply under future scenarios, gepubliceerd in Science of The Total Environment (2026, Volume 1017).
|
| LOGIN
met je e-mailadres om te reageren.
|
|
|
| Er zijn nog geen reacties. |
|
