Whatsapp Facebook LinkedIn RSS feed

Nieuwe satelliet meet wanneer planten last krijgen van droogte

NIEUWS
BODEM & BODEMBIOLOGIE
Facebook Linkedin Whatsapp
Heleen Kommers, dinsdag 15 september 2026
103 sec


Flex kijkt niet alleen naar groen, maar naar de subtiele signalen waarmee planten stress laten zien

Bomen en andere planten laten al signalen van droogtestress zien voordat bladeren verkleuren of schade zichtbaar wordt. Een nieuwe Europese satelliet moet die signalen vanuit de ruimte gaan meten. De satelliet Flex brengt in beeld hoeveel licht planten uitstralen. Daarmee kunnen onderzoekers eerder zien hoe gewassen, bossen en stedelijk groen reageren op droogte en klimaatverandering.

Beeld ter illustratie, gegenereerd met AI
Beeld ter illustratie, gegenereerd met AI

De Europese ruimtevaartorganisatie ESA lanceert Flex vanuit Zuid-Amerika. De satelliet weegt ongeveer 400 kilo en is speciaal ontwikkeld om de gezondheid van planten te volgen. Waar veel bestaande satellieten vooral kijken of vegetatie nog groen is, meet Flex een ander signaal: het zwakke licht dat planten zelf uitstralen.

Planten geven stresssignalen af

Alle planten geven een kleine hoeveelheid licht af. Dat gebeurt tijdens het proces waarbij ze zonlicht gebruiken om energie en suikers te maken. Als een plant meer energie krijgt dan hij kan verwerken, voert hij een deel daarvan af als licht en warmte.
Bij droogte of andere vormen van stress verandert die verhouding. Planten geven dan minder licht af en meer warmte. Door die verschillen te meten, kunnen onderzoekers beter bepalen hoe een plant ervoor staat.
Christiaan van der Tol van de Universiteit Twente legt uit dat het verschijnsel vergelijkbaar is met een proef met olijfolie. Daarin zitten nog resten bladgroen. Wanneer je met blauw licht op de olie schijnt, zie je een rode gloed ontstaan. 'Dat rode licht komt van het bladgroen', legt hij uit.


De verschillen in schattingen over CO2-opname zijn enorm en dat komt doordat we nog niet precies weten hoe planten reageren

Beter zicht op CO2-opname

Naast droogtestress moet Flex helpen om beter te begrijpen hoeveel CO2 planten opnemen. Planten halen CO2 uit de lucht om te groeien, maar wetenschappers verschillen sterk van mening over hoeveel CO2 bossen en andere vegetaties de komende decennia kunnen vastleggen.
Volgens Van der Tol lopen de hoogste en laagste schattingen flink uiteen. 'Dat verschil staat gelijk aan de uitstoot van de mensheid in meerdere jaren.' Vooral de gevolgen van klimaatverandering in gebieden zoals het hoge noorden zijn nog onzeker.
De metingen vanuit de ruimte zijn technisch lastig. Planten geven maar weinig licht af en onderzoekers moeten dit signaal onderscheiden van bijvoorbeeld zonlicht, bewolking en de kleur van de bodem. Daarom combineert Flex zijn metingen met gegevens over temperatuur en andere omstandigheden.


LEES OOK

Planten laten al zien dat ze onder druk staan voordat je het met het blote oog ziet

Eerste satelliet speciaal voor planten

Satellieten worden al langer gebruikt om vegetatie te volgen, maar meestal was dat een bijkomend gebruik. Flex is de eerste satelliet die speciaal is ontwikkeld om het lichtsignaal van planten te meten.
De gegevens kunnen onder meer worden gebruikt voor onderzoek naar bossen, landbouwgebieden en natuurgebieden. Ook voor gemeenten en groenbeheerders kunnen betere voorspellingen over droogtestress op termijn waardevol zijn, bijvoorbeeld bij de keuze van boomsoorten en de inrichting van klimaatbestendige openbare ruimte.


Met Flex krijgen we fijnmaziger inzicht in hoe planten wereldwijd reageren op veranderingen

Naast Flex lanceert ESA ook een satelliet die gegevens verzamelt over onder meer zeespiegel, zeewatertemperatuur en de kleur van oceanen. Deze informatie wordt onder andere gebruikt voor weersvoorspellingen en onderzoek naar algen in zee.


LEES OOK


Universiteit Twente
LOGIN   met je e-mailadres om te reageren.

REACTIES
Er zijn nog geen reacties.

tip de redactie

Meld je aan voor onze digitale nieuwsbrief.

ONDERDELEN
Archief
Dossiers
Green Industry Profile
Webshop
OVER ONS
Over ons
Duurzaamheid & NWST
Contact
Het team
ADVERTEREN EN ABONNEREN
Fysiek abonnement
Digitaal abonnement
Abonneren nieuwsbrief
Adverteren
Verschijningsdata
MEER
Redactionele spelregels
Algemene voorwaarden
Disclaimer
Privacy
Cookies
ONDERDELEN
OVER ONS
ADVERTEREN EN ABONNEREN
MEER